Samen de buurt een beetje mooier maken

"Het was helemaal niet zo moeilijk", zegt Janneke uit De Hoogte over het aanvragen van een bijdrage uit het wijkfonds. Ze vertelt dit tijdens de opening van het pleintje De Hoogte. Het pleintje werd opnieuw ingericht en de feestelijke opening werd betaald uit het wijkfonds. Dit fonds is er speciaal voor de Indische buurt en De Hoogte. Het wordt goed gevonden door bewoners en organisaties in de buurten. Zij kunnen een aanvraag doen voor een bijdrage uit het fonds. Dat mag voor van alles zijn, zolang het maar helpt om de buurten leuker, groener of gezelliger te maken.

Het wijkfonds is vier jaar geleden opgericht en is onderdeel van Mooie Wijken, het platform voor bewoners van de Korrewegwijk (Professorenbuurt en Indische buurt) en De Hoogte. "Het was in 2023 nog erg zoeken, hoe richt je zoiets goed in", vertelt Lily Lanser, die in de Indische buurt woont en teamleider is bij bewonerscoöperatie GoeieBuurt en lid van de wijkfonds-commissie. "We hadden altijd een Wijkenstemdag. Als bewoner moest je je idee promoten, en wie de meeste stemmen had, kreeg het budget. Maar dat was voor bewoners en wijkorganisaties veel werk. En de een had een groter netwerk dan de ander."

Bewoners hoeven hun ideeën niet meer te promoten in de wijk, maar draagvlak is nog steeds belangrijk voor het doen van een succesvolle aanvraag. "Het aanvragen is nu makkelijker geworden", vertelt Marijke Squintani. Zij was tot voor kort projectsecretaris Wijkvernieuwing in de Indische buurt en De Hoogte. Samen met Lily zat zij in de commissie die de aanvragen van het wijkfonds beoordeelt. "Ook kunnen bewoners nu elke maand een aanvraag doen, ze hoeven niet te wachten op de stemdag. Dat geeft alle partners in de wijk ook meer mogelijkheden om het wijkfonds te promoten, zodat er ook gedurende het jaar aanvragen gedaan worden."

Discussies over aanvragen

De afgelopen jaren is het wijkfonds doorontwikkeld: van het aanvraagformulier op de website en het proces van het verwerken daarvan tot de spelregels en de uiteindelijke promotie. "Het heeft ons veel tijd en overleg gekost", zegt Marijke. De leden van de commissie komen allemaal uit een andere hoek. Dat zorgt wel voor onderlinge discussies, over het proces zelf, en over de beoordeling van de aanvragen. "We hebben wel discussie, maar nooit over de uitkomst."

Er komen nu zo'n twee tot acht voorstellen per maand binnen. Van de 34 aanvragen in 2025 werden er 32 gehonoreerd, waarvoor in totaal 75.000 euro beschikbaar was. "Het is heel laagdrempelig. Als we denken dat een voorstel nog wat extra aandacht nodig heeft, dan proberen we bewoners echt daarmee verder te helpen", zegt Marijke. "Dan zorgen we samen dat het een succes wordt. Het vraagt natuurlijk wel wat organisatievaardigheden."

De aanvragen werden in het begin vooral gedaan vanuit organisaties die al actief zijn in de wijk, zoals Het Pand en GoeieBuurt. "We zien nu dat elk jaar weer nieuwe mensen een aanvraag doen", zegt Lily. Marijke vult aan: "Mensen vinden steeds beter zelf het wijkfonds. Het is nog niet zoveel als we zouden willen, maar er is wel een stijgende lijn." De commissie probeert die balans te bewaken. Ook kijken ze of er evenveel aanvragen uit De Hoogte als uit de Indische buurt komen, of dat een activiteit geschikt is voor beide buurten samen.

Korte lijntjes

Met Marijke bij de gemeente en Lily bij GoeieBuurt zijn de lijntjes kort om plannen verder te helpen. Er wordt meegeholpen bij de promotie, of er wordt gekeken of een vergunning aangevraagd moet worden. "Het is heel leuk als je een burgerinitiatief hebt, maar dan moet het ook wel kunnen of mogen vanuit de gemeente", aldus Marijke. "Dat maakt de combinatie en samenwerking tussen de gemeente en GoeieBuurt erg mooi."

De ideeën die door het wijkfonds worden ondersteund, zijn heel verschillend. "Vanochtend is er een bus met 45 ouderen richting Zoutkamp vertrokken voor een uitje. Echt hartstikke leuk", vertelt Lily eind mei. De aanvragen die tot nu toe zijn goedgekeurd, verzamelt Mooie Wijken op de website. "De pannakooi was een van de duurste projecten. En deze beweegactiviteit", wijst ze aan op de site, "is voor ouderen, bedacht door twee dames uit de wijk. Dat kost een stuk minder. De wijkbakfiets is opgepimpt, zodat er weer grofvuil opgehaald kan worden bij mensen die dat zelf niet meer naar de stort kunnen brengen. Zonder het wijkfonds zouden veel van dit soort dingen niet gebeuren. Een bewoner in de bijstand kan zo'n bakfiets nooit zelf laten renoveren. Waar moet iemand dat geld vandaan halen?"

Marijke denkt dat de toneelgroep misschien wel doorgegaan was zonder steun. "Maar dan wel in afgeslankte vorm. Er zijn soms ook wel andere fondsen, maar die zijn voor sommige bewoners heel complex om aan te vragen. Ze kunnen met ons contact hebben en net dat extra zetje krijgen om die aanvraag te doen. Je hebt mensen die digitaal niet vaardig zijn, of er is een taalbarrière, of ze weten de weg niet precies."

In elke wijk

Naast het wijkfonds voor De Hoogte en de Indische buurt, zijn er soortgelijke initiatieven in Beijum en Lewenborg. In Beijum (waar ze het 'wijkbudget' noemen) werd er eerst ook gestemd, nu is daarvoor in de plaats ook een werkgroep die de aanvragen bekijkt. In Lewenborg is ook een wijkbudget en is er 25.000 euro beschikbaar. Daar bekijkt een team de aanvragen, maar kan er ook nog gestemd worden.

Marijke is nu gebiedssecretaris in Oost. Ze merkte al bij haar eerste kennismaking dat een wijkfonds niet overal in de gemeente nodig is. "In sommige andere wijken wonen bijvoorbeeld mensen die een hoger inkomen hebben en ook mondiger zijn. Zij weten overal de fondsen wel te vinden of bekostigen zelf makkelijk de activiteiten." Het belang voor De Hoogte en de Indische buurt is volgens Lily dan ook groot. "Je ziet mensen samenkomen, elkaar ontmoeten, elkaar leren kennen. Bewoners maken samen herinneringen. Dit is echt van waarde voor de leefbaarheid van de wijk."

En er zijn meer voordelen. "Er is veel eenzaamheid, ook in deze wijken. Na een uitje waarin ouderen met jongeren op pad gingen, zie je dat sommige connecties daarna ook nog bleven, dat is heel waardevol", vertelt Marijke. Er is weleens twijfel of een uitje echt nodig is, bijvoorbeeld een tripje naar Den Haag. De wijk wordt er niet meteen mooier van, vindt Marijke. "Maar achteraf komen daar heel veel mooie connecties uit, dat is ook heel belangrijk."

Extra budget

Terug naar de opening van pleintje De Hoogte. Ruby van de Watering is opbouwwerker bij WIJ Groningen en kwam ook even buurten. "Het wijkfonds is een geweldige manier om extra dingen te doen voor de wijk. Vorig jaar was er budget om een ander pleintje op te knappen, maar bewoners wilden ook graag een pannaveld. Samen met hen heb ik toen een aanvraag gedaan om daar ook geld voor te krijgen. En dat is gelukt."

"Citroen, was ie lekker?", zegt ijsverkoper Charlie Westerhof van IJssie voor mijn Meissie tegen een van de kinderen bij de feestelijke opening. Zijn ijsjes zijn betaald uit het wijkfonds. "Aardbei, chocola, vanille of citroen. Aardbei, waarbij? Vanillelelele." De ijscoman maakt grapjes met iedereen, jong en oud. "Ik doe wel vaker dit soort dingen voor de gemeente en de wijken. Al bijna tien jaar", vertelt hij met een Amsterdamse tongval. Hij woont zelf ook in de Indische buurt en kent de mensen, en zij hem. "Ik heb de meeste kinderen hier zien opgroeien, geboren zien worden. Het is echt hartstikke leuk, de kinderen zijn het belangrijkste. Op het moment dat ik de bel laat rinkelen, stuiteren ze hier door de hele wijk heen en komen ze zelfs op fietsjes achter me aan."

Niet alleen de kinderen staan in de rij voor de ijscokar. Buurman Matan komt een chocolade-ijsje halen, terwijl zijn zoon met de wethouder over het voetbalveldje sprint. "Proost! Op de mooie speelplek. Die van mij eet al ijs bij jou sinds ’ie kan lopen", zegt hij tegen Charlie. Een oudere omwonende van het pleintje komt met zijn portemonnee aan lopen om een ijsje te bestellen. "Wilt u dat wegdoen! Ze zijn al betaald, schat", stelt de ijsverkoper hem gerust. "Mijn dag kan niet meer kapot, bedankt!", reageert de man, terwijl hij zijn ijsje in ontvangst neemt.

Matan woont al twaalf jaar een straat verderop. Hij kende het wijkfonds niet. "Mijn vriendin is daar meer in thuis. Mijn zoon is echt opgegroeid hier op het pleintje. Wij komen hier altijd voetballen en rondhangen. Er zijn nu doeltjes hier geplaatst, vroeger deden we dat gewoon met jassen op de grond. Het is echt een leuke plek. Er is veel aanspraak en ook sociale controle en interactie. Je kan je kind hier met een gerust hart laten spelen."

Niet moeilijk

Janneke Voolstra deed de aanvraag voor een bijdrage uit het wijkfonds voor de opening van het pleintje. Ze woont aan het pleintje en dacht ook mee over de herinrichting. "Iemand attendeerde me erop, dat we ook een opening konden doen. Daar hadden we nog helemaal niet over nagedacht. Het was helemaal niet zo moeilijk", vertelt ze, terwijl om haar heen de buurtkinderen alle kanten op rennen. Het was voor Janneke voor het eerst dat ze zo meehielp in haar buurt. "Ik ga nog even bonnetjes voor de ijsjes uitdelen." Maar zover komt ze niet, want er wordt vanaf het voetbalveldje naar haar geroepen: "Janneke, wil je keeper zijn!?"

Tijd en moeite

"De moestuin heeft Melissa aangevraagd. Oda heeft de busreis naar Den Haag gedaan. De buurt-bbq bij de speeltuin heb ik gedaan", somt buurtbewoner Angelique op, die verderop op het pleintje staat. "Ik was daarvoor ook betrokken bij de wijkstemdag. Ik schrijf wel al die dingen aan. Ik vind het heel leuk en belangrijk om iets voor de buurt te doen. Samen zijn, mensen met elkaar verbinden. Dat doen mensen niet uit zichzelf. Maar als je iets organiseert, komen de mensen er wel op af. Ik vind het wel jammer dat anderen het niet organiseren. Maar ik heb die tijd en moeite er wel voor over. Het is misschien klein hier, maar wel gezellig."

Al 38 jaar woont Angelique in De Hoogte. Haar dochters wonen ook in de buurt. Een aanvraag doen bij het wijkfonds is voor haar gesneden koek. "Maar als je iets mist, krijg je meteen een mailtje terug. Als je hulp nodig hebt, krijg je die ook", vertelt Angelique. "Het was heel druk en gezellig toen met de barbecue. We hielden met iedereen rekening, halal, vegetarisch. Ik heb ook samen met anderen gekookt voor senioren, vanuit het wijkfonds. Dat was echt geweldig."

De dochter van Angelique woont aan het pleintje. Ze heeft zelf nog nooit een aanvraag gedaan bij het wijkfonds, maar ging wel mee op de reis naar Den Haag. "Ik wil nu wel een reis naar Beverwijk", zegt Jennifer. Ze heeft tijdens de opening van het pleintje al wensen voor verdere verbeteringen. "Een prullenbak en een opritje voor de scootmobiel." En dan richt ze zich op haar moeder: "Kan je volgende keer een straat-bbq aanvragen?" "Dat moet je zelf doen", zegt Angelique.