Meer dan bomen en bestrating
Iedereen denkt mee bij Heerdenaanpak in Beijum
Het begon al in 2018: de Heerdenaanpak in Beijum. Nu acht jaar later kijken we rond in de Onnemaheerd. Deze heerd (straat) is in 2025 aangepakt, de laatste puntjes worden nu op de i gezet. Een van de dingen die daar nog op de agenda staat is het aanplanten van fruitbomen, een idee van bewoner Şahin Çelik. “Misschien dat er meer fruitbomen komen als iedereen het leuk vindt.”
De Heerdenaanpak richt zich op de verbetering van de leefbaarheid en leefkwaliteit in de wijk. Het gaat om een samenwerking tussen de bewoners, de woningcorporaties, WIJ Groningen en de gemeente. Lottie Herfkens is vanuit de wijkvernieuwing Beijum al bijna drie jaar projectleider van de Heerdenaanpak. "We beginnen altijd met een bewonersbijeenkomst”, vertelt ze. “Dan vragen we wat mensen belangrijk vinden in de heerd. Misschien is er behoefte aan meer groen of meer plek voor spelen. Soms willen bewoners ook iets sociaals, zoals een pluktuin of een gezamenlijke barbecue. Het gaat dus niet alleen over stenen, maar ook over samen leven.”
Moestuin en fruitbomen
Şahin Çelik ging twee jaar geleden ook naar zo’n bewonersbijeenkomst. Hij woonde toen een jaar op de Onnemaheerd en had net als zijn buren wel wat ideeën voor de straat. “Er was bijvoorbeeld te weinig parkeerruimte. Zelf had ik het idee om op het veldje voor mijn huis fruitbomen te planten.” Şahin kwam niet zomaar op dit idee. In zijn achtertuin heeft hij een moestuin met allerlei soorten groenten en fruit. “De kinderen uit de buurt komen altijd langs om te vragen of ik nog fruit voor ze heb. Ik kweek hier tomaten, paprika, komkommer, aardbeien, appels, pruimen en kersen.”
Na de eerste bijeenkomst heeft Şahin nog een paar keer gepraat met zijn buren, mensen van de gemeente en van WIJ Groningen. “We hebben aan alle buren gevraagd of zij ook blij zouden zijn met de fruitbomen. Een van de buren vond dat er al te veel bomen stonden. De anderen vonden het wel een goed idee. Ik zou graag tien of vijftien fruitbomen willen, omdat er hier zoveel ruimte is. Maar we gaan nu beginnen met vijf: pruim, appel en amandel. Misschien dat er meer komen als iedereen het toch leuk vindt.”
Wat kan er wel
Een van de mensen van WIJ Groningen die ook meedoet met de Heerdenaanpak is opbouwwerker Jilles Louwes. Hij werkt al bijna drie jaar in Beijum. “Als opbouwwerker bouwen we met wat er al is. We kijken naar de talenten en mogelijkheden van de wijk. We vragen niet: wat gaat er mis? Maar juist: wat kan er wél?” Een groot deel van zijn tijd steekt Jilles in het Buurtteam. In het team komen ongeveer twintig buurtgenoten samen om elkaar te ontmoeten, te bespreken wat er speelt in de buurt en activiteiten te organiseren. Daarbij ligt de focus op wat wél kan: kansen, mogelijkheden en de kwaliteiten van de wijk. “Er doen mensen mee die al 30 of 40 jaar in Beijum wonen, maar ook jongeren.”
Daarnaast is er een groep van 30 tot 35 professionals die kan aansluiten als dat nodig is. “We werken volgens de agenda van de bewoners,” legt Jilles uit. “Niet wij bepalen wat goed is voor de buurt, maar de mensen die er wonen. Zij weten wat er leeft. Wij sluiten aan waar nodig. Altijd vanuit een positieve insteek: wat zijn de mogelijkheden? Ik krijg energie als bewoners gaan stralen omdat ze samen iets voor elkaar krijgen. Als mensen ontdekken dat ze meer kunnen dan ze dachten, en dat hun talenten ertoe doen. Het maakt niet uit hoe oud je bent, hoe je eruitziet of wat je achtergrond is: iedereen kan iets bijdragen aan Beijum.”
Meer wensen
Die bijdrage wil Şahin blijven leveren. “Ik kan een dag per week helpen met het verzorgen van de fruitbomen. Want het was mijn idee van de fruitbomen, het is mijn hobby. Ook zou ik graag meer verlichting in de steeg willen, bij de achtertuinen. Het is heel donker als ik met mijn fiets daar aankom na mijn werk. Ook zou ik het leuk vinden om bij het veldje met de fruitbomen ook een poort te maken, waar we druiven over kunnen laten groeien. Met een picknickbank erbij.”
De Heerdenaanpak gaat niet alleen over de straat of het groen, maar ook over contact. Soms ontstaat er dankzij de aanpak bijvoorbeeld een groeps-app met de mensen die er wonen. “Dat lijkt klein”, zegt Lottie, “maar het helpt mensen om elkaar sneller te leren kennen. Ze durven elkaar eerder aan te spreken en bedenken samen nieuwe ideeën. Dat geeft een gevoel van verbondenheid.”
Het autoparkeren op de Onnemaheerd is inmiddels verbeterd en ook de speelplek is aangepakt. Dit voorjaar wordt de laatste bestrating vernieuwd en meer groen aangelegd. De fruitbomen van Ĺžahin worden naar verwachting in maart of april gepland. In de komende jaren worden nog vijf tot acht heerden in Beijum aangepakt.
De interviews met Jilles Louwes (opbouwwerker Beijum) en Lottie Herfkens (projectleider Heerdenaanpak) verschenen eerder in een uitgebreide versie op de website van De Huismeesters.
In sommige Groningse wijken gaat het niet goed. Bewoners hebben moeite om rond te komen, leven in een onveilige buurt, wonen in slechtere huizen, komen niet goed mee op school of het lukt ze niet om aan werk te komen. Dat vinden we onacceptabel. Daarom zetten we alles op alles om dit te verbeteren.